CTP Milletvekili Asım Akansoy KKTC çalışma yaşamını iş sağlığı ve güvenliği, işçi yaralanmaları ve ölümlerini Yeni Bakış’a değerlendirdi.
17 Eylül 2017
Yasa tahtında iş sağlığı ve güvenliği noktasında herhangi bir eksik olmadığını ancak, uygulama noktasında gerekli iradenin ortaya konulamadığını dile getiren, iş sağlığı ve güvenliği konusunun gelişen teknoloji ile birlikte doğru orantılı değiştiğine işaret eden Akansoy, yasaların uygulandığı ve gerekli icraatlar ve yetkilerin yerinde ve zamanında hayat bulduğu takdirde işçi ölüm ve yaralanmalarının önüne geçilebileceğini kaydetti.
KKTC’de insan hayatının inşaatlardan daha önemli olmadığı gibi bir algının yanlışlığına dikkat çeken Akansoy, bunun takdirinin ise kamuoyunda olduğuna değindi. Belli kesimlerin canını acıtmamak ve çıkarlarına ters düşmemek adına işçi ölümleri ve iş kazalarının önüne geçmemenin kabul edilebilir bir durum olmadığını vurgulayan Akansoy, iş güvenliği ve çalışma hakları ile çalışanların güvenliği ve sağlığı ile ilgili gerekli adımların atılması gerektiğinin altını çizdi.
KKTC çalışma yaşamında iş güvenliği ve sağlığı konusunda ortak paydaşların buna dahil edilmemesi ve sorumluluk yüklenmemesi halinde, bu sorunların altından kalkılamayacağını dile getiren Akansoy, sadece ceza vermenin yeterli olmadığını kaydetti. Akansoy, “Aynı hatayı üç defa yapıp ceza alan bir müteahhit ya da taşeronların üyeliklerinin iptal edilmesi gerekmektedir” dedi.
Özlem ÇİMENDAL
KKTC’de iş yasası ile ilgili, çalışanların iş güvenliği ve sağlığı ile ilgili güçlü yasaların varlığından söz eden CTP Milletvekili Asım Akansoy, yasaların uygulandığı ve gerekli icraatlar ve yetkilerin yerinde ve zamanında uygulandığı takdirde iş yaşamındaki birçok sorunun önüne rahatlıkla geçilebileceğinin altını çizdi.
“Yasalar yeterli, uygulamada yeterli irade yok”
Yasa tahtında iş sağlığı ve güvenliği noktasında herhangi bir eksik olmadığını ancak, uygulama noktasında gerekli iradenin ortaya konulamadığını dile getiren, iş sağlığı ve güvenliği konusunun gelişen teknoloji ile birlikte doğru orantılı değiştiğine işaret eden Akansoy, “İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemlerin gelişen yeni şartlara adapte ederek iş yaşamına empoze etmek gerekir. Bakanlık yaptığım döneme AB ile yaptığımız ortak sempozyumda, iş kazalarının yüzde yüz önlemenin mümkün olmadığını tartıştık. Ancak iş kazaları için önleyici tedbir alabilmek, katı kural ve denetimlerle, işverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyup uymadığını denetlemek çok önemlidir. Bunun yanında da çağdaş durumlara göre ne yapılması gerekiyorsa yasal çerçevenin bu doğrultuda çizilmesi gerekmektedir” dedi.
“Gerekli denetim yapılmamaktadır, sektörler etkin şekilde ele alınmamaktadır”
İş sağlığı ve güvenliği noktasındaki en büyük problemin yeterli elemanın olmayışı ve denetlemenin yapılmayışı olduğuna dikkat çeken Akansoy, “Biz muhalefet olarak, iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerek hükümetin atacağı adımlara tam destek vereceğimiz, gerekse sorunu çözmek için ortaya koyacakları iradeyi destekleyeceğimiz söyledik. Ancak hükümetin sorunu ben yaptım olur mantığıdır. Denetimler nedeniyle yatırımların aksamaması, insan sağlığı ve hayatını tehdide atan bir mantık söz konudur. Bu nedenle gerekli denetim yapılmamaktadır, sektörler etkin şekilde ele alınmamaktadır” ifadelerini kullandı.
Hükümetin çalışma yaşamı ile ilgili attığı adımlar bilinmiyor
Akansoy şöyle konuştu: “Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları Derneği, Müteahhitler Birliği, Taşeronlar Odası, MMO var. Tüm bunları bir çatı altında toplayarak farkındalık yaratmak hiç de zor değildir. Benim bakanlığını yaptığım dönemde de aynı sıkıntılar ve kadro eksikliği vardı ancak biz elimizden geldiği kadar sıkı denetimlerle bu sorunları minimize ettik. Bugüne kadar hükümetin neler yaptığını bilmiyoruz. Ne kadar denetim yapıldı, ne kadar kaçak işçi vardı, iş güvenliği ve sağlığına uygun davranılıp davranılmadığı olsun, bu ve buna benzer konularda yeterli denetimin yapılmadığını düşünüyorum. Zaten Çalışma Bakanı’nın hatırlanacağı üzere yaptığı bir açıklama vardı. İş yerlerini kurallara uygun denetlemeye kalkmaları halinde hepsini kapatmak zorunda kalacakları açıklamasında bulunmuştu” ifadelerini kullandı.
İnsan hayatı inşaatlardan daha değersiz
KKTC’de insan hayatının inşaatlardan daha önemli olmadığı gibi bir algının yanlışlığına dikkat çeken Akansoy, bunun takdirinin ise kamuoyunda olduğuna değindi. Akansoy, “Son zamanlarda Meclis’te bu ve buna benzer eleştiriler yaptığımızda. Sayın Bakan bir tüzük üzerinde çalıştığını ve sorunların ortadan kalkacağını bize iletti. Tüzüğün özelliği, yeni bir yapılanmayı ortaya koymaya çalışıyor. İş sağlığı ve güvenliği uzmanları yerine; belli bir sektördeki kişileri iş sağlığı ve güvenliği koordinatörü olarak atıyor ve böylelikle aslında konuya tam hakim olmayan, başka alanda uzmanlığı olan kişileri dahil etme anlayışı içeriyor. Bu sivil toplum örgütlerinden tepki gördü. Çünkü siz iş sağlığı ve güvenliği alanında çalışan herhangi bir uzmanlık alanını bu işi denetlemeye vermezsiniz, verdiğiniz zaman anomaliler ortaya çıkar. Devlet kendi denetleme zafiyetini gidermek için elbette toplumsal ve sosyal paydaşlarla hareket ederek, bunların etkin katılımını almalıdır. Belediyeler Birliği, Müteahhitler ve Taşeronlar Birliği üzerinden gidilebilir. Ama sadece bir alan yönelik ayrıcalık yaratmaya çalışmak bizim açımızdan da sorun gidermeye yönelik bir yaklaşım olarak görülmemektedir” dedi.
“Ciddi irade ve niyet gerekiyor”
Bugün dünyada özellikle inşaat sektöründe iskelelerin kurulması iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasında yeni bir yöntem geliştiğini de anlatan Akansoy, “Yani bir müteahhit olarak bir işi aldığınız zaman, iş sağlığı ve iskele sistemi için farklı bir şirketten hizmet alıyor ve gerekli güvenlik önlemlerini sağlıyorsunuz. Bu yönde önlemler alınabilir. Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok. Ne yazık ki bu ciddi irade gerektiren bir konudur” dedi.
Belli kesimlerin canını acıtmamak adına işçi ölümleri görmezden geliniyor
Belli kesimlerin canını acıtmamak ve çıkarlarına ters düşmemek adına işçi ölümleri ve iş kazalarının önüne geçmemenin kabul edilebilir bir durum olmadığını vurgulayan Akansoy, iş güvenliği ve çalışma hakları ile çalışanların güvenliği ve sağlığı ile ilgili gerekli adımların atılması gerektiğinin altını çizdi. Akansoy, şu anki Çalışma Bakanlığı’nın gerekli adımları atarak, gereğini yapma noktasında bir irade ortaya koymadığına vurgu yaparak, bu yönde ısrar edilmesi halinde, iş kazaları, işçi yaralanma ve ölümlerinin önüne geçilemeyeceği gibi devam edeceği görüşünü de ortaya koydu. Akansoy, “Bu nedenle sürekli ölümler olmakta, bundan sonra da ciddi kazalar olacak. Bütün sektörlerin ciddi şekilde denetlenmesi gerekmektedir. İş sağlığı kurallarının uygulanıp uygulanmadığının denetlenerek, raporlanması ve gerekli cezaların verilmesi gerekmektedir. Neden bizim zamanımızda bu sorun minimuma indi?” diye sordu.
Yapanın yanına kar kalır mantığı oluşuyor
İş güvenliği ve işçi sağlığı noktasında KKTC çalışma yaşamında toplumun tüm kesimlerinde yaratılmayan farkındalık sonucu, yapanın yanına kalır mantığının temellerinin sağlamlaşacağı görüşünü de ortaya koyan Akansoy, “Bunun olumsuz sonuçlarını da kişiler ve işçiler çeker. Asıl sorun niyet zafiyetidir başka bir şey değildir. Bu sorunların önüne geçilmesi için ciddi bir niyet gerekmektedir” şeklinde konuştu.
“Ortak paydaşların dahil edilerek, sorumluluk almaları sağlanmalı”
KKTC çalışma yaşamında iş güvenliği ve sağlığı konusunda ortak paydaşların buna dahil edilmemesi ve sorumluluk yüklenmemesi halinde, bu sorunların altından kalkılamayacağının altını çizen Akansoy, sadece ceza vermenin yeterli olmadığını kaydetti. Akansoy, “Aynı hatayı üç defa yapıp ceza alan bir müteahhit ya da taşeronların üyeliklerinin iptal edilmesi gerekmektedir. Aynı hatalar aynı şekilde devam ediyorsa bu engellenmelidir. Bu sorunu sadece kamuya ve kamu otoritesine yüklemek değildir olay, sosyal paydaşların da aynı sorumluluğu üstlenmeli ki sorunun altından kalkılabileceğini düşünüyorum. Bu noktada sendika, odalar ve birliklere çok büyük görev düşmektedir. Yine tüm toplumun bu kanayan yaraya duyarlı olarak tepki koyması gerekmektedir” ifadelerini kullandı.